Millet Partisi'nin kurucu lideri ve vizyoner öncüsü Aykut Edibali hakkında detaylı bilgi, vizyon ve konuşmalar.
Aykut Edibali (13 Nisan 1942 – 14 Ocak 2022); Türk siyaset hayatının müstesna simalarından biri, fikir ve aksiyon adamı, hukukçu, yazar ve düşünürdür. Yeniden Millî Mücadele Hareketi'nin kurucusu; Millet Partisi'nin kurucusu ve vefatına kadar Genel Başkanıdır.
O yalnızca bir siyasi lider değil; bir dava adamı, bir mektep, bir istikamet pusulasıydı.
Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesinde dünyaya geldi. Köklü bir ilim ve irfan silsilesine mensuptu. Babası, Osmanlı'nın manevi mimarlarından kabul edilen Şeyh Edebali'nin soyundan gelen, Sandıklı ulemasından Müderris Hacı Ahmed Efendi'nin torunu, Mustafa Hoca'nın oğlu saatçi Ali Edibali; annesi ise aynı sülaleden Hüseyin Hoca'nın kızı Rahime Edibali Hanım'dır.
"Edibaliler" yahut "Ümmühan Hocazadeler" olarak bilinen bu aile, bölgede ilim, ahlak ve hürmetle anılan bir soydur. Bu köklü miras, Aykut Edibali'nin şahsiyetinde vakar, mesuliyet ve istikamet duygusu olarak tecessüm etti.
İlköğrenimini Afyon Dumlupınar İlkokulu'nda, lise eğitimini Afyon Lisesi'nde tamamladı. Ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Hukuk tahsili, onun zihninde yalnızca bir meslek değil; adalet fikrinin sistemli bir ifadesi hâline geldi.
Henüz gençlik yıllarında yoğun okumalarla kendini yetiştirdi. Türk milletinin, Türk dünyasının ve insanlığın meselelerine kafa yordu. Okudukça düşündü; düşündükçe yazdı. Yazdıkça bir neslin zihnine dokundu.
1960'lı yılların başında fikirleri belirginleşti. Üniversite yıllarında bir gençlik hareketinin öncüsü oldu. 17 Kasım 1967'de Mücadele Birliği'nin kuruluşuna öncülük etti. Bu teşebbüs, daha sonra tarih sahnesinde "Yeniden Millî Mücadele" adıyla anılacak fikrî bir ekolün doğuşuna dönüştü.
Binlerce gencin yetişmesinde rehberlik etti. Onlara silahı değil kalemi; öfkeyi değil fikri; nefreti değil sevgiyi öğretti. Mücadelenin fikrî, ahlâkî ve meşru bir zeminde yürütülmesi gerektiğini savundu.
1970'li yıllarda sağ-sol çatışmalarının gençliği kana buladığı bir atmosferde, "Gençler silahlı mücadeleyi durdurun!" çağrısıyla dikkat çekti. Mücadelecilerin silahlı çatışmalara girmesini engelledi. Onun için asıl mücadele; fikirle, sanatla, hikmetle ve güzel üslupla yapılmalıydı. Bu tavır, dönemin sert ikliminde cesaret isteyen bir duruştu.
Otağ ve Bayrak Yayıncılığı kurdu. Günlük Bayrak Gazetesi'ni yayımladı. Pınar, Gerçek ve Çınar gibi kültür-sanat dergilerinin neşrine öncülük etti. Türkiye'nin dört bir yanında konferanslar vererek fikrî ve kültürel hareketi canlı tuttu.
Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesinde, Şeyh Edebali soyundan gelen köklü bir ilim ve irfan ailesinde dünyaya geldi.
17 Kasım 1967'de Mücadele Birliği'nin kuruluşuna öncülük etti. Bu teşebbüs, 'Yeniden Millî Mücadele' adıyla anılacak fikrî ekolün doğuşuna dönüştü.
Mecmuayı yayımladı ve başyazarlığını üstlendi. Kaleme aldığı yazılar bir diriliş iddiasının aynası oldu.
Otağ ve Bayrak Yayıncılığı kurdu. Günlük Bayrak Gazetesi'ni yayımladı. Pınar, Gerçek ve Çınar gibi kültür-sanat dergilerinin neşrine öncülük etti.
21 Mart 1984'te dava arkadaşlarıyla birlikte Islahatçı Demokrasi Partisi'ni kurarak aktif siyasete adım attı.
Refah Partisi ve Milliyetçi Çalışma Partisi ile kurulan üçlü ittifakta etkin rol oynadı. Kayseri Milletvekili olarak 19. Dönem'de TBMM'ye girdi.
23 Kasım 1992'de partisi Millet Partisi adını aldı. Vefatına kadar 'Muhteşem Türkiye' idealini savunarak siyasi mücadelesini sürdürdü.
14 Ocak 2022'de Ankara'da vefat etti. TBMM'de devlet töreni düzenlendi. 16 Ocak'ta İstanbul Nakkaştepe Mezarlığı'na defnedildi.
Aykut Edibali, genç yaşlarında Türk milletinin bir çözülme ve kimlik krizi yaşadığını görmüş; buna karşı tamamen yerli ve millî bir fikir hareketi başlatmıştır. Yeniden Millî Mücadele, yalnızca bir teşkilatlanma değil; bir zihniyet inşasıydı.
Gece gündüz demeden yüz binlerce gence öğretmenlik yaptı. Millî kültürü, mücadele ruhunu ve şahsiyet bilincini gençlerin gönlüne nakşetmeye çalıştı. Binlerce insanın dava adamı ve örnek şahsiyetler hâline gelmesine vesile oldu.
21 Mart 1984'te dava arkadaşlarıyla birlikte Islahatçı Demokrasi Partisi'ni kurarak aktif siyasete adım attı. Genel Başkan sıfatıyla menfaate değil milletine hizmete dayalı bir siyasi anlayışın temsilcisi oldu.
1991'de Refah Partisi ve Milliyetçi Çalışma Partisi ile kurulan üçlü ittifakta etkin rol oynadı. Aynı yıl Kayseri Milletvekili olarak 19. Dönem'de TBMM'ye girdi. 23 Kasım 1992'de partisi Millet Partisi adını aldı.
55
Yıl Dava Mücadelesi
30
Yıl Genel Başkanlık
“Gençler silahlı mücadeleyi durdurun! Asıl mücadele; fikirle, sanatla, hikmetle ve güzel üslupla yapılmalıdır.”
Yeniden Millî Mücadele Hareketi, 1970'ler
“Hakkın ve adaletin yanında, mazlumun ve mağdurun sesi olmak, bu partinin varoluş sebebidir.”
Millet Partisi Kuruluş Kongresi, 1992
“Biz ne sağcıyız ne solcu. Biz bu milletin ta kendisiyiz. Derdimiz de davamız da bu milletle.”
Millet Partisi Genel Merkez
Aykut Edibali; berrak bir zekâya, güçlü bir muhakemeye ve sarsılmaz bir iradeye sahipti. Zaman, onun birçok görüşünü doğruladı. Yazdığı kitaplar ve binlerce makale, düşünce dünyasının derinliğini ortaya koydu.
Kararlı ve davasında sebatkâr; heybetli bir çınar gibi köklü; fakat bir çiçek gibi tevazu sahibiydi. Engellemeler gördü, kırıldı; fakat asla yılmadı. Her defasında yeniden başlamayı bildi. İdeallerini hiçbir çıkar uğruna terk etmedi.
Sabırda Hz. Eyyûb'u; bilgelikte Şeyh Edebali'yi; kararlılıkta Fatih'i; mücadelede Ulubatlı'yı; dava aşkında Yunus'u andıran bir tarafı vardı.
Milletine sevdalı, davasına adanmış bir ömür sürdü. Onun ruh dünyasında büyük bir medeniyet tasavvuru ve diriliş iradesi vardı. İdeallerin küçüldüğü bir çağda o, büyük düşünmeye devam etti. Son nefesine kadar düşüncelerini hayata geçirme mücadelesinden vazgeçmedi.
Baki kalan kubbede hoş bir seda bırakarak bu dünyadan ayrıldı.
| Ad Soyad | Aykut Edibali |
| Doğum | 13 Nisan 1942, Sandıklı / Afyonkarahisar |
| Vefat | 14 Ocak 2022, Ankara |
| Milliyet | Türk |
| Eğitim | Afyon Lisesi – İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi |
| Eşi | Filiz Edibali |
| Çocukları | Ali, Rahime, Rabia, Ahmet, Mehmet, Zehra |
| Parti | Millet Partisi (Kurucu Genel Başkan) |
| Meclis Görevi | Kayseri Milletvekili, 19. Dönem TBMM (1991) |
| Defin | İstanbul Nakkaştepe Mezarlığı (16 Ocak 2022) |
Aykut Edibali; bir siyasi figürden öte, bir fikir ve ahlâk mektebi olarak hatırlanacaktır. Onun adı; mücadelenin silahla değil fikirle, öfkeyle değil hikmetle yapılabileceğini gösteren bir inancın, büyük davanın, sarsılmaz iradenin adıdır.
Onun adı bilgeliğin adıdır.
Millet Partisi'nin tarihçesi, ilkeleri ve vizyonu hakkında daha fazla bilgi edinin.
